Studiowanie

Studiowanie czy też naukę na studiach wyższych można widzieć od dwóch stron - formalnej i merytorycznej...

Strona formalna

Na uczelnię zdaje się po to, by uzyskać tytuł magistra. By go uzyskać, trzeba zdać wszystkie egzaminy i zaliczyć wszystkie zajęcia oraz obronić pracę magisterską. By obronić pracę magisterską, trzeba ją wcześniej napisać pod kierunkiem promotora.

Najważniejsze przedmioty na studiach - przynajmniej na uniwersyteckich kierunkach nauk społecznych - składają się z wykładu, ćwiczeń i egzaminu. Wykład zwykle prowadzi profesor, który także egzaminuje z tego przedmiotu. Podaje on rozkład materiału, literaturę i zagadnienia do egzaminu, w postaci pytań czy kluczowych terminów. Ćwiczenia prowadzi młodszy pracownik naukowy, podaje on rozkład materiału na zajęciach i literaturę, z której na owych zajęciach studenci mają korzystać. Ćwiczenia kończą się zaliczeniem uwzględniającym takie elementy jak aktywność na zajęciach, prace zaliczeniowe, kolokwia, referaty.

Strona merytoryczna

Na uczelnię przychodzi się po to, by zdobyć wiedzę w pewnej dziedzinie, wiedzę potwierdzoną tytułmi licencjata i magistra. By ją zdobyć studiuje się podobnie jak jak średniowieczni rzemieślnicy - pod okiem profesorów-mistrzów i ich pomocników. Profesorowie przekazują swoją wiedzę na wykładach, a ich pomocnicy - na ćwiczeniach. Sprawdzianami wiedzy są egzaminy. Finalnym sprawdzianem jest praca magisterska i jej obrona.

Na wykładach profesorowie przekazują pewną swoją wizję fragmentu dziedziny wiedzy zaklętego w danym przedmiocie studiów. Na ćwiczeniach ów fragment wiedzy ma być przybliżony studentom, a przede wszystkim - przez nich zrozumiany. Służą temu interaktywne elementy ćwiczeń: pytania prowadzącego do studentów, referaty, kolokwia, a także prace zaliczeniowe.

Czym się różni uczelnia od szkoły?

W wiedzy naukowej - w przypadku nauk społecznych szczególnie - nie ma z reguły żadnej jednej obowiązującej interpretacji faktów, jednej definicji zjawiska. Nie ma też jednego obowiązującego podręcznika. Przekazywana tu wiedza zmienia się, rozwija i podlega krytyce z roku na rok - nie stoi w miejscu.

Uczelnia wymaga od swoich studentów większej samodzielności niż szkoła od ucznia... również dlatego, że jej celem jest wykształcenie specjalistów, kadry kierowniczej, a nie szeregowych pracowników.

Do każdych ćwiczeń - a także w miarę możliwości do wykładów - student powinien się przygotować. Służy temu rozkład materiału i literatura przedmiotu podawana przez prowadzących zajęcia. Pozycje te powinny być dostępne w bibliotekach i czytelniach danej uczelni i jej wydziałów. Prawdziwe studiowanie polega w równym stopniu na czytaniu literatury naukowej, jak i na uczestniczeniu w wykładach i ćwiczeniach.

Rola dyżuru

Pracownicy naukowi są dostępni dla studentów na dyżurach (a coraz częściej także przez inne formy kontaktu - na przykład przez e-mail).

Dyżur służy nie tylko zaliczeniu zajęć na kórych student był nieobecny i wpisywaniu zaliczeń, ale także wszelkim pytaniom, konsultacjom prac zaliczeniowych i innym problemom, na które mogą natrafić studenci.

Jarosław Zieliński

20 lipca 2005